Dr Rafał Grzelczak laureatem Programu START 2026 Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej
Gratulacje dla dr Rafała Grzelczaka z Zespołu Organicznej Chemii Supramolekularnej, który otrzymał stypendium START dla wybitnych młodych uczonych, ufundowane po raz 34 przez Fundację na Rzecz Nauki Polskiej.
O Laureacie
Dr Rafał Grzelczak ukończył Kolegium Doktorskie Wydziału Chemii Uniwersytetu Wrocławskiego w 2026 roku. Pracę doktorską pt. „Synteza, dynamika i reaktywność rotaksanów zawierających funkcjonalne jednostki blokujące”, realizowaną pod opieką dr. hab. Bartosza Szyszko, prof. UWr, obronił z wyróżnieniem. Dr R. Grzelczak jest współautorem 7 publikacji naukowych opublikowanych w renomowanych czasopismach, był nagrodzony Stypendium Ludwika Sosabowskiego dla doktorantów, a także trzykrotnie realizował Grant „Młody Badacz” finansowany przez IDUB.
Badania dr. R. Grzelczaka koncentrują się na cząsteczkach z wiązaniem mechanicznym, które można zdefiniować jako układy powstałe w wyniku przestrzennego splątania co najmniej dwóch indywiduów chemicznych, niepołączonych ze sobą wiązaniem kowalencyjnym. Konsekwencją takiego połączenia, mimo braku fizycznego „sklejenia” komponentów, jest ich wzajemna mobilność. Dzięki temu cząsteczki te są zdolne do wykonywania kontrolowanych ruchów dynamicznych, które przy odpowiednim zaprojektowaniu można regulować za pomocą bodźców zewnętrznych, takich jak dodatek jonu metalu, kwasu lub zasady. Dla przykładu, najprostszą cząsteczką tego typu jest [2]katenan zbudowany z dwóch pierścieni, połączonych ze sobą w taki sposób jak ogniwa w łańcuchu. Głównym zainteresowaniem dr. R. Grzelczaka jest projektowanie i synteza tego typu układów oraz kontrolowanie ich zachowania na poziomie molekularnym.
O Stypendium
Program START Fundacji na rzecz Nauki Polskiej jest najstarszym w Polsce programem stypendialnym dla najlepszych młodych naukowców reprezentujących wszystkie dziedziny nauki. Jego celem jest wspieranie wybitnych młodych uczonych i zachęcanie ich do dalszego rozwoju naukowego. Laureaci programu START w edycji 2023 otrzymają roczne stypendium w wysokości 30 tys. zł. Mogą je przeznaczyć na dowolny cel. W tym roku przyznano 10 stypendiów dla reprezentantów nauk chemicznych.
Wśród laureatów programu START z naszego Wydziału są (od roku 2016): dr Michał Białek, dr Jakub Cichos, dr Karolina Hurej, dr Mateusz Janeta, dr Marcin Majewski, dr Marzena Pander, dr hab. Bartłomiej Pigulski, dr Marika Żyła-Karwowska.
Serdecznie gratulujemy Panu Rafałowi i trzymamy kciuki za dalsze osiągnięcia naukowe!
Wybrane publikacje
- M. Ans, M. Ebic, R. A. Grzelczak, J. Kruszyńska, K. Nikiforow, P. Yadav, B. Szyszko, S. Akin, D. Prochowicz,
Meso-Crowned Porphyrin as a Dual Cavity Hybrid Macrocycle for Improving the Efficiency and Stability of Perovskite Solar Cells,
Advanced Science 2026, 13:e22461; https://doi.org/10.1002/advs.202522461 - R. A. Grzelczak, T. Basak, B. Trzaskowski, V. Kinzhybalo, B. Szyszko,
Multimodal Molecular Motion in the Rotaxanes and Catenanes Incorporating Flexible Calix[n]phyrin Stations,
Angewandte Chemie International Edition 2025, e202413579 (HOT PAPER); https://doi.org/10.1002/anie.202413579 - R. A. Grzelczak, J. P. Perdek, M. Siczek, P. J. Chmielewski, B. Szyszko,
Strain-Controlled Synthesis of [n]Catenanes from Dipyrromethane-Stoppered Rotaxanes,
Organic Letters 2025, 27, 6310–6315; https://doi.org/10.1021/acs.orglett.5c01442 - R. A. Grzelczak, A. Władyczyn, A. Białońska, Ł. John, B. Szyszko,
POSSaxanes: active-template synthesis of the organic-inorganic rotaxanes incorporating cubic silsesquioxane stoppers,
Chemical Communications2023, 59, 7579–7582; 10.1039/D3CC01706K
